Εισαγωγή στους υποθετικούς λόγους

(Σ. Γκαρμπούνης) 

Οι υποθετικοί λόγοι στα Νέα Ελληνικά

τυπική μορφή
υπόθεση	απόδοση
Αν έρθεις νωρίς	θα πάμε έξω για φαγητό
άτυπες μορφές
Να τον δεις	δεν θα τον γνωρίσεις
Ξύστε	και κερδίστε
Μείωση μισθού	ή απόλυση
Δεν διαβάζεις	δεν βγαίνεις
Κλαίγοντας τη μοίρα σου	θα βαλτώσεις
Με λίγη τύχη	θα τα καταφέρουμε
Όποιος ζητάει βοήθεια	του την προσφέρει
Αφού κεράσεις καφέ	θα στα πω όλα
Σε περίπτωση βροχής	θα αναβληθεί ο αγώνας
Έστω ότι είναι έτσι,	εσύ τι θα κάνεις;
Έχετε το πρόβλημα;	Έχουμε τη λύση.

 

Στα Νέα ελληνικά:

·         τα είδη είναι δύο: πραγματικό και μη πραγματικό

·         κριτήριο διάκρισης είναι η σημασία και όχι η μορφή

 

Οι υποθετικοί λόγοι στα αρχαία ελληνικά

 

τυπική μορφή
υπόθεση	απόδοση
εἰ μέν οὖν ἄλλο τι καλῶς ἔπραξεν	ἐπαινῶ
εἰ μη ἐγώ ἐκέλευον	οὐκ ἄν ἐποίει Ἀγασίας
ἐάν πάντα ἀκούσατε	κρίνατε
Ἤν ἐγγύς ἔλθῃ θάνατος	οὐδείς βούλεται θνῄσκειν
εἰ οἱ πολῖται ὁμονοοῖεν	εὐδαίμων ἄν γίγνοιτο ἡ πόλις
εἴ τινα τῶν ἐχθρῶν λάβοιεν	ἀπέκτεινε
άτυπες μορφές (λανθάνουσες δλδ σε άλλη μορφή, κρυμμένες)
ταῦτα πράξας	μεγάλην δόξαν ἕξεις
ἐπειδάν τάχιστα ἡ στρατεία λήξῃ	εὐθύς αποπέμψει αὐτόν
ὅν ἄν βούλωνται οἱ τύραννοι	ἀποκτειννύασι

 

Στα αρχαία ελληνικά:

·      τα είδη είναι έξι: 1. πραγματικό, 2. μη πραγματικό, 3. προσδοκώμενο, 4. αόριστη επανάληψη στο παρόν και στο μέλλον, 5. απλή σκέψη, 6. αόριστη επανάληψη στο παρελθόν

·       κριτήριο διάκρισης είναι η μορφή (εισαγωγή+έγκλιση/έγκλιση)